tiān shùn（ 1457 nián -1464 nián） wéi zhōng guó míng cháo dì liù gè huáng dì míng yīng zōng zhū qí zhèn 'èr cì dēng jī hòu de nián hào， qián hòu gòng bā nián。
tiān shùn bā nián zhēngyuè míng xiàn zōng jí wèi yán yòng。

mǎ 'ér gǔ 'ér jí sī（ 1448 nián－ 1465 nián）， zūn hào wū kē kè tú hàn， měnggǔ dàhán。 tuō tuō bù huā de yòu zǐ， 1454 nián， cuàn wèi zhě yě xiān bèi shā， bié lè gǔ tái（ chéng jí sī hàn de yì mǔ dì） hòu yì máo lǐ hái yōng lì mǎ 'ér gǔ 'ér jí sī， jiāng wǎ lá rén qū zhú xī qiān。 ...

níng jìng wáng zhū diàn péi（ 1418 nián－ 1491 nián）， míng cháo dì 'èr dài níng wáng， zhuī fēng huì wáng zhū pán shì de dí dì yī zǐ， xiàn wáng zhū quán de dí cháng sūn。 tā zài zhèng tǒng shí sì nián（ 1449 nián） xí fēng níng wáng。 tā zài wèi sì nián。 hóng zhì sì nián（ 1491 nián） zhū diàn péi qù shì， yī nián hòu qí zǐ zhū jìn jūn sì wèi。

wǎ lá（ Wǎlà/Wǎlā）， yòu chēng wò yì lá tì（ Oirat）、 wèi lā tè， shì xī bù měnggǔ mín zú。 míng dài chēng wǎ lá， dào 17 shì jì hòu qī chēng wèi lā tè， yòu chēng 'è lā tè、 è lǔ tè。 lì shǐ shàng měnggǔ mín zú shì yóu liǎng gè jī běn bù fēn zǔ chéng de。 ...

hóng wǔ 'èr shí sì nián（ 1391 nián） fēng， èr shí bā nián（ 1395 nián） jiù fān yún nán， jiàn wén yuán nián（ 1399 nián） xiāojí， yǒng lè yuán nián（ 1403 nián） fù fēng， hóng xī yuán nián（ 1425 nián） qiān wǔ gāng zhōu

kē 'ěr kè zī zú（ kē 'ěr kè zī yǔ： Кыргыз / قىرعىز）， yǔ jí 'ěr jí sī zú shì zhǐ tóng yī gè mín zú， shǔ yú hàn yǔ de tóng míng yì yì。 gāi mín zú zhù yào fēn bù yú zhōng yà， wéi jí 'ěr jí sī sī tǎn de zhù tǐ mín zú， duō xìn yǎng yī sī lán jiào。 ...

gōng yuán 1000 nián zuǒ yòu， ōu zhōu rén shǒu cì tà zú yú jiā ná dà。 hóng hú zǐ 'āi lǐ kè céng zài niǔ fēn lán dǎo de lán sài 'ào cí mù cǎo dì jiàn lì duǎn zàn de jū zhù diǎn。 zì běi 'ōu zhí mín zhě zhī hòu jiā ná dà yòu yī duàn shí jiān méi yòu yǔ 'ōu zhōu jiē chù， zhí dào 1497 nián yì dà lì rén qiáo wǎ ní · kǎ bó tuō（ JohnCabot） wéi yīng gé lán tàn suǒ jiā ná dà dà xī yáng yán 'àn。 ...

zài 'ōu zhōu rén lái dào zhè lǐ zhī qián， yìn dì 'ān rén děng běi měi zhōu de yuán zhù mín shēng huó zài zhè piàn guǎng kuò de tǔ dì shàng。 xiāng chuán tā men de zǔ xiān zài dà yuē yī wàn duō nián qián jīng yóu xī bó lì yà kuà guò bái lìng hǎi xiá lái dào běi měi zhōu， bìng qiě zài zhè lǐ shēng cún fán yǎn， tā men méi yòu zì jǐ de wén zì， què yòu zhe fēng fù de kǒu tóu wén xué。 ...

hēng lì liù shì HenryVI（ 1421 nián 12 yuè 6 rì héng 1471 nián 5 yuè 21 rì huò 5 yuè 22 rì） lán kāi sī tè wáng cháo de zuì hòu yī wèi yīng gé lán guó wáng（ 1422 nián héng 1461 nián； 1470 nián héng 1471 nián）。 yóu yú tā de ruǎn ruò， yīng gé lán zài hēng lì wǔ shì shí dài qǔ dé de fēng shuò zhàn guǒ sàng shī dài jìn， qiě xiàn rù xuè xīng de méi guī zhàn zhēng zhī zhōng。 ...

ài dé huá sì shì（ EdwardIV， 1442 nián 4 yuè 28 rì－ 1483 nián 4 yuè 9 rì）， yīng gé lán guó wáng， yóu 1461 nián 3 yuè 4 rì dào 1483 nián 4 yuè 9 rì zài wèi。 yuē kè gōng jué lǐ chá · jīn què huā zhī zǐ。 fù qīn lǐ chá zài 1460 nián zhàn sǐ hòu zuò wéi yuē kè pài shǒu lǐng。 ...

lù yì shí yī（ LouisXI， 1423 nián 7 yuè 3 rì－ 1483 nián 8 yuè 30 rì） fǎ guó wǎ lú wǎ wáng cháo guó wáng（ 1461 nián héng 1483 nián zài wèi）。 chá lǐ qī shì（ shèng lì zhě） zhī zǐ。 lù yì shí yī zài dāng wáng chǔ shí céng jīng cānyù fǎn duì zì jǐ fù qīn chá lǐ qī shì de pàn luàn。 ...

yì dà lì bàn dǎo zài zhōng gǔ shí dài hòu qī fēn liè chéng xǔ duō yì dà lì chéng bāng： nà bù lè sī wáng guó zhàn jù bàn dǎo nán bù， fó luó lún sà gòng hé guó jí jiào zōng guó wèi zài bàn dǎo zhōng bù， rè nèi yà jí mǐ lán fēn bié wèi zài běi bù jí xī bù， ér dōng bù zé shì wēi ní sī de shì lì fàn wéi。 ...

dāng 'ào sī màn rén dào lái de shí hòu， xī là rén xīng qǐ liǎo liǎng gǔ yí mín yùn dòng。 shǒu xiān shì xī là zhī shí fènzǐ jiē céng xiàng xī 'ōu de yí mín， yóu cǐ jī fā liǎo wén yì fù xīng de dào lái。 qí cì， yī xiē xī là rén lí kāi liǎo píng yuán， duǒ jìn céng luán de qún shān zhōng。 ...

zài dì sì cì shí zì jūn dōng zhēng zhī hòu xíng chéng de líng suì hé bù wěn dìng de xiǎo guó， dà duō bèi hòu jì de xī là zhū guó suǒ shōu huí， bìng zài 14 dào 16 shì jì shí bèi 'ào sī màn dì guó chóngxīn zhēng fú。

wǎ xī lǐ 'èr shì · wǎ xī lǐ yé wéi qí（ shī míng dà gōng）（ é yǔ： ВасилийIIВасильевичТёмный， 1415 nián 3 yuè 10 rì ~1462 nián 3 yuè 27 rì） mò sī kē dà gōng（ 1425 nián ~1433 nián， 1433 nián ~1434 nián， 1434 nián ~1445 nián， 1445 nián ~1446 nián， 1447 nián ~1462 nián）。 ...

jīn zhàng hàn guó（ měnggǔ yǔ： АлтанОрдынулс， lā dīng zhuǎn xiě： AltanOrdynUls； tǔ 'ěr qí yǔ： AltınOrda； dá dá yǔ： AltınUrda； é wén： ЗолотаяОрда， lā dīng zhuǎn xiě： ZolotayaOrda； yīng wén： GoldenHorde）， ...

ā cí tè kè（ huò yì wéi 'ā cí tái kè、 ā cí tí kè） shì yī gè zài 14 shì jì－ 16 shì jì de mò xī gē gǔ wén míng。 chuán shuō “ ā cí tè kè” yī cí lái zì nà wǎ tè 'ěr yǔ： aztēcah wéi aztēcatl de zhòng shù， jí“ lái zì 'ā cí tè lán de rén” de yì sī； rán 'ér， ā cí tè kè rén chēng tā men zì jǐ wéi mò xī jiā（ Mexìcâ） huò tè nuò qí kǎ rén（ Tenochca）。 ...

zhōng shì jì yī bān cóng 5 shì jì xī luó mǎ dì guó miè wáng kāi shǐ suàn qǐ， dào 1453 nián dōng luó mǎ dì guó shǒu dū jūn shì tǎn dīng bǎo bèi mù sī lín 'è tú màn tǔ 'ěr qí gōng xiàn wéi zhǐ。 yòu xiē xué zhě rèn wéi yīnggāi gèng zǎo huò zhě gèng wǎn。 xī luó mǎ dì guó miè wáng dǎo zhì xī 'ōu zhèng zhì tǐ zhì bēng kuì， dàn què xíng chéng liǎo yī gè tǒng yī de jī dū jiào tǒng zhì jié gòu。 ...

14 yǔ 15 shì jì shì zhōng shì jì wǎn qī。 zhì 1300 nián zuǒ yòu， ōu zhōu jǐ gè shì jì yǐ lái de fán róng hé zēngzhǎng kāi shǐ tíng zhì。 yī xì liè de jī huāng hé wēn yì， rú 1315-1317 nián dà jī huāng yǔ hēi sǐ bìng。 hēi sǐ bìng shì 'ōu zhōu shǐ shàng de zuì dà zāinàn zhī yī， yòu guò duō cì bào fā， dàn shì zuì yán zhòng de yī cì shì zài 14 shì jì zhōng qī， gū jì 'ōu zhōu rén kǒu de sān fēn zhī yī sǐ yú cǐ cì bào fā。 ...

wén yì fù xīng shì yīcháng zài jìn dài duì 'ōu zhōu xué shù shēng huó yìn xiàng shēn yuǎn de wén huà yùn dòng。 tā qǐ yuán yú yì dà lì， zài liǎng gè bàn shì jì de wén huà jiàngé zhōng kuò dà dào běi 'ōu hé xī 'ōu， yǐng xiǎng biàn jí wén xué、 zhé xué、 yì shù、 zhèng zhì、 kē xué、 lì shǐ、 zōng jiào hé xué shù de qí tā fāng miàn。 ...

pín fán de zhàn zhēng bìng méi yòu zǔ zhǐ xīn xīng guó jiā duì shì jiè de guǎng dà dì qū jìn xíng tàn suǒ hé zhēng fú， tè bié shì duì yà zhōu（ xī bó lì yà） hé xīn fā xiàn de měi zhōu。 zài 15 shì jì， pú táo yá zài dì lǐ dà fā xiàn zhōng dú zhàn 'áo tóu， jǐn suí qí hòu de shì 16 shì jì de xī bān yá。 ...

suǒ luó mén wáng cháo de huáng dì mendōu xuān chēng tā men shì suǒ luó mén wáng hé shì bā nǚ wáng de zhí shǔ hòu yì。 1270 nián， ā mǔ lā kè (YekunoAmlak) jiàn lì liǎo xīn xīng de suǒ luó mén wáng cháo， dìng dū 'ān mǔ bó gé 'ěr。 zhè gè gǔ lǎo de wáng cháo yī zhí bù jiànduàn de cún zài dào 1974 nián。 ...

yìn jiā dì guó（ kè qiū yà yǔ： TawantinSuyu huò Tahuantinsuyo） shì 11 shì jì zhì 16 shì jì shí wèi yú měi zhōu de gǔ lǎo dì guó， qí bǎn tú dà yuē shì jīn rì nán měi zhōu de bìlǔ、 è guā duō 'ěr、 gē lún bǐ yà、 bō lì wéi yà、 zhì lì、 ā gēn tíng yī dài。 ...

ào sī màn dì guó、 è tú màn dì guó huò 'ào tuō màn dì guó（ ào sī màn tǔ 'ěr qí wén： دولتعالیهعثمانیه; tǔ 'ěr qí wén： Osmanlıİmparatorluğu） yòu chēng 'ào sī màn tǔ 'ěr qí dì guó、 tǔ 'ěr qí dì guó děng， wéi tū jué rén suǒ jiàn lì de yī gè dì guó。 ...

cháng lù（ jiǎ míng： ち ょ う ろ quan） shì rì běn de nián hào zhī yī。 zài kāng zhèng zhī hòu， kuān zhèng zhī qián。 zhǐ 1457 nián dào 1459 nián de qī jiān。 zhè gè shí dài de tiān huáng shì hòu huā yuán tiān huáng。 shì dīng mù fǔ de jiāng jūn shì zú lì yì zhèng。
kāng zhèng 3 nián 9 yuè 28 rì（ yáng lì 1457 nián 10 yuè 16 rì） gǎi yuán
cháng lù 4 nián 12 yuè 21 rì（ yáng lì 1461 nián 2 yuè 1 rì） gǎi yuán wéi kuān zhèng
yuán nián 4 yuè 8 rì（ 1457 nián） - tài tián dào guàn zài wǔ cáng guó rěn yuán jùn yīng tián xiāng zhù jiāng hù chéng。
chū shēng
2 nián 11 yuè 20 rì（ 1458 nián） - ní zǐ jīng jiǔ、 zhàn guó wǔ jiāng（ tiān wén 10 nián shì shì）
shì shì
3 nián jīn cān jú ( zú lì yì zhèng rǔ mǔ )、 qīng yán zhèng chè、 jiá fěi cháng zhì

kuān zhèng shì rì běn nián hào zhī yī。 zài cháng lù zhī hòu、 wén zhèng zhī qián， zhǐ de shì 1460 nián dào 1465 nián zhè duàn qī jiān， cǐ shí qī de tiān huáng shì hòu huā yuán tiān huáng yǔ hòu tǔ yù mén tiān huáng， shì dīng mù fǔ de jiāng jūn shì zú lì yì zhèng。
cháng lù sì nián shí 'èr yuè 'èr shí yī rì（ xī yuán 1461 nián 2 yuè 1 rì） yīn wéi jī huāng 'ér gǎi yuán。
kuān zhèng qī nián 'èr yuè 'èr shí bā rì（ xī yuán 1466 nián 3 yuè 14 rì） gǎi yuán wéi wén zhèng。
kuān zhèng wǔ nián qī yuè shí jiǔ rì（ 1464 nián 8 yuè 21 rì）： hòu huā yuán tiān huáng ràng wèi gěi hòu tǔ yù mén tiān huáng， hòu tǔ yù mén tiān huáng jí wèi。
kuān zhèng liù nián shí 'èr yuè 'èr shí qī rì（ 1466 nián 1 yuè 14 rì）： hòu tǔ yù mén tiān huáng jí wèi。
chū shēng
kuān zhèng wǔ nián shí yuè 'èr shí rì（ 1464 nián 11 yuè 19 rì）： hòu bǎi yuán tiān huáng（ dà yǒng liù nián guò shì）。
kuān zhèng liù nián shí yī yuè 'èr shí sān rì（ 1465 nián 12 yuè 11 rì）： zú lì yì shàng、 shì dīng mù fǔ dì jiǔ dài zhēng yí dàjiàng jūn（ yán dé yuán nián guò shì）。

1390 nián， sài jiā xī yà rén bèi 'ěr gū gé fèi nà suí 'ěr de chóngsūn sǎ liè hā · hā zhǐ · yī běn · shè 'ěr bān（ 1381 héng 1382 nián， 1389 héng 1390 nián liǎng dù zài wèi）， cuàn wèi。 dāng qí mò nián（ 1399 nián）， chǔsǐ tiē mù 'ér pài qiǎn de qīn shàn shǐ tuán。 ...

tiē mù 'ér dì guó（ 1370 nián -1506 nián） shì tū jué huà de měnggǔ rén bǒ zǐ tiē mù 'ér（ yòu yì tiē mù 'ěr、 tiē mù 'ěr、 tiē mò 'ěr， 1370 nián -1405 nián zài wèi）， zì rèn wèishì chéng jí sī hàn de zhèng tǒng jì chéng rén， ér hòu tǒng yī liǎo yóu chá hé tái hàn guó hé yī 'ér hàn guó suǒ tǒng xiá de bù fēn dì qū， ...

tǔ kù màn hēi yáng wáng cháo（ 1407 – 1468 nián） hēi yáng wáng cháo shì yī gǔ dài de tǔ kù màn bù zú lián méng。 yuē yú 1375 nián -1468 nián tǒng zhì jīn tiān de 'ā sài bài jiāng、 yī lǎng xī běi bù yǔ yī lā kè dì qū。 lì shǐ 1375 nián， hēi yáng wáng cháo yú bō sī dì qū xī bù de hè lā tè jiàn dū， chéng wéi dāng shí tǒng zhì bā gé dá yǔ dà bù lǐ shì 'èr dà chéng shì de zhá lá yì 'ér wáng cháo zhī fān shǔ。 ...

tǔ kù màn bái yáng wáng cháo（ 1378– 1508 nián） bái yáng wáng cháo（ tǔ 'ěr qí yǔ： Akkoyunlu， tǔ kù màn yǔ： Akgoýunly， ā sài bài jiāng yǔ： Ağqoyunlu， è tú màn tǔ 'ěr qí yǔ ／ bō sī yǔ： آققوینلو， yīng yǔ： AkKoyunlu、 AqQoyunlu huò WhiteSheepTurkomans）， wéi 14 shì jì mò－ 16 shì jì de dì wáng wáng cháo， tǒng zhì jiē céng wéi yī lā kè běi biān de tǔ kù màn zú qún。 ...

yé sū（ yīng yì： Jesus； xī là yǔ： Ιησούς　 Χριστός[ hàn yǔ yīn yì wéi： lēng sōu sī kě lǐ sī táo sī ] gōng yuán 1 nián ~ yuē 30 nián） zhào jī dū jiào de dào lǐ， yé sū shì zào wù zhù tiān zhù shèng fù de 'ér zǐ， yǔ zhòu hé réndōu shì shèng fù suǒ chuàng zào de。 ...

hòu gǔ diǎn qī（ yuē 1000 ～ 1520） de wén huà yòu nóng hòu de mò xī gē fēng gé。 cóng mò xī gē nán xià de tuō 'ěr tè kè rén zhēng fú yóu kǎ tǎn， bìng yǐ qí qín yī chá wéi dū chéng。 jiàn zhù zhōng chū xiàn shí láng zhù qún jí yǐ huó rén wéi jì pǐn de“ shèng jǐng”、 qiú chǎng， hái yòu guān chá tiān xiàng de tiān wén tái hé mù qián bǎo cún zuì wán zhěng de gāo dà de jīn zì tǎ shì tái miào， chóng bài yǔ shé shén kuí zhā 'ěr kē yà tè 'ěr。 ...

zài 'ōu zhōu rén lái dào zhè lǐ zhī qián， yìn dì 'ān rén děng běi měi zhōu de yuán zhù mín shēng huó zài zhè piàn guǎng kuò de tǔ dì shàng。 xiāng chuán tā men de zǔ xiān zài dà yuē yī wàn duō nián qián jīng yóu xī bó lì yà kuà guò bái lìng hǎi xiá lái dào běi měi zhōu， bìng qiě zài zhè lǐ shēng cún fán yǎn， tā men méi yòu zì jǐ de wén zì， què yòu zhe fēng fù de kǒu tóu wén xué。 ...

13 shì jì chū， měnggǔ zài měnggǔ gāo yuán jué qǐ。 1227 nián měnggǔ miè xī xià， 1234 nián miè jīn cháo。 1231 nián kāi shǐ qīn lüè gāolí， 1259 nián gāolí chén fú。 1253 nián miè dà lǐ guó。 1257 nián rù qīn yuè nán chén cháo， dàn shī bài。 1271 nián yuán shì zǔ zài zhōng yuán chéng lì liǎo yuán cháo， yǔ sì dà hàn guó bìng liè。 ...

xiōng nú mín zú zài gǔ dài jiàn liǎo xiōng nú wáng guó。 xiōng nú wáng guó zhī hòu fēn liè chéng běi xiōng nú hé nán xiōng nú。 cǐ wài， róu rán wáng guó yě bèi rèn wéi shì yóu xiōng nú mín zú suǒ jiàn lì。 zhè sì gè guó jiā xiān hòu zài měnggǔ lì yà ( jiǎn chēng měnggǔ ) chēng wáng chēng bà。 ...