【注释】 xué : yī zuò xiào

【赏析】 　　hán wò yòng qī lǜ xiě guò bù shǎo gǎn shí de piān zhāng， dà duō zhí xù qí shì 'ér jié hé shù huái。 běn piān què píng jiè xiǎng xiàng zhōng de jǐng wù miáo xiě lái 'àn shì zhèng jú de biàn huà， qíng jǐng jiāo róng， xū shí xiāng chéng， zài zuò zhě de gǎn shí shī zhōng bié jù yī gé。
　　
　　　　 gù dū， zhǐ táng jīng dū cháng 'ān。 táng mò， hé nán xuān wǔ jié dù shǐ zhū wēn kòng zhì liǎo cháo tíng。 wèile biàn yú shí xiàn qí duó quán yě xīn， yú tiān yòu yuán nián（ 904） qiǎngpò táng zhāo zōng yóu cháng 'ān qiān dū luò yáng。 tóng nián bā yuè， shì zhāo dì， lì 'āi dì。 yòu sān nián， fèi 'āi dì zì lì， táng cháo jiù cǐ miè wáng。 hán wò shēn dé zhāo zōng xìn yòng， zài qiān dū de qián yī nián bèi zhū wēn gǎn chū cháo tíng， piào bó nán xià， zuì hòu dìng jū fú jiàn。 zhè shǒu shī shì tā liú lí zài wài tīng dào qiān dū de xiāo xī hòu xiě chéng de， tōng guò yáo xiǎng gù dū de shuāi bài， jì yù jiā guó jiāng wáng de 'āi tòng， qī qiē dòng rén。
　　
　　　　 shī piān kāi shǒu jí cóng cháo tíng bō qiān hòu cháng 'ān chéng de huāng liáng pò bài jǐng xiàng luò bǐ。 “ cǎo qī qī ”， xíng róng zá cǎo cóng shēng de yàng zǐ， suī zhǐ liáo liáo sān gè zì， què diǎn míng liǎo wù tài rén shì de jù dà biàn huà。 wǎng xī fán róng rè nào dedōu chéng， ér jīn mǎn shì fèi tái huāng cǎo， zěn bù jiào rén chù mù jīng xīn？ cháng 'ān chéng de shuāi bài shì táng wáng cháo zǒu xiàng miè wáng de xiān zhào， shī rén duì cǐ huái yòu jí shēn de gǎn kǎi。 zhè lǐ suī méi míng shuō， dàn lǐng tóu de“ yáo xiǎng” yī yǔ， qīng zhù zhe wú xiàn juàn liàn guān zhù zhī qíng， xián wài zhī yīn bù nán tīng chū。 xià jù shì shuō lián gāo jū tiān gōng de shàng dì jiàn cǐ qíng jǐng yě huì shēn gǎn mí huò， zhè gù rán shì wéi liǎo tū chū dū chéng jǐng wù biàn yì zhī dà， tóng shí yě hōng tuō chū shī rén nèi xīn de mí wǎng bù 'ān。 zhěng shǒu shī yī shàng lái jiù lǒngzhào liǎo yī céng qī mí bēi liáng de qì fēn。
　　
　　　　 cì lián chéng jiē shǒu jù， jìn yī bù zhǎn kāi gù dū lěng luò de huà miàn。 chí yù， jí gōng zhōng chí táng zhōu wéi de zhú lí bā zhī lèi， píng shí shàng miàn wǎng yǐ shéng suǒ， qín niǎo wú fǎ jìn chū。 nǚ qiáng， gōng chéng shàng de 'ǎi qiáng。 sài wài fēi lái de dà yàn yǐ qīn rù chí yù zhù sù， zhè jiù yì wèi zhe gōng diàn cán pò， wú rén guǎn lǐ； ér yuán zhōng wū yā yóu zì bàng zhe nǚ qiáng yāyā tí míng， gèng gěi rén yǐ wù qíng yǐ jiù、 rén shì quán fēi de qiáng liè yìn xiàng。 qián lián zǒng xiě cháng 'ān chéng de shuāi bài， qǔ jǐng hún róng gài kuò； běn lián jí zhōng miáo huì gōng yuàn fèi wú， bǐ chù xì zhì chuán shén。 zhè yàng jiāng quán jǐng yǔ tè xiě jiǎn jiē zài yī qǐ， diǎn miàn jié hé， shēnqiè dì fǎn yìng liǎo zuò zhě xiǎng xiàng zhōng de gù dū jìn mào。
　　
　　　　 dì sān lián kāi shǐ， zhuǎn rù zhèng miàn shū qíng。 liè shì， gǔ dài chēng hū qì jié gāng liè de rén， zhè lǐ shì shī rén zì chēng。 dāng shí shī rén jìn guǎn liú yù zài wài， xīn réng yíng zhù guó shì， miàn lín cháo zhèng de jù dà biàn gù， tòng gǎn zì shēn wú néng wéi lì， qí zhōng huái de bēi fèn kě xiǎng 'ér zhī。“ chuí tì” ér yòu jiā shàng yī gè“ kōng” zì， jiù bǎ zhè zhǒng xīn lǐ biǎo dá dé shí fēn zhēn qiē。 xià jù de“ dì xià qiáng hún”， zhǐ zhāo zōng shí zǎixiàng cuī yìn。 tā wéi chǎn chú huàn guān shì lì， yǐn jìn zhū wēn de bīng lì， jiēguǒ shǐ táng wáng cháo xiàn rù zhū wēn zhǎng wò zhī zhōng， zì jǐ yě zāo shā lù。 cǐ jù shì shuō cuī yìn quán xià yòu zhī， dìng jiāng huǐ hèn mò jí。 hán wò yǔ cuī yìn yuán lái guān xì mìqiè， zhè lǐ chā xù cuī yìn bèi hài de shì shí， shì wéi liǎo jìn yī bù shū fā zì jǐ de fèn kǎi zhī qíng。 zhěng gè zhè yī lián shū qíng jīqiè， bǐ lì jìngbá， jiē xù qián miàn de liáo luò jǐng xiàng， yóu rú qí fēng tū qǐ， jù bō xiān lán， dú lái qì shì yī zhèn。 qīng rén wú rǔ guān píng shù dào：“ tí bǐ tǐng qǐ zuò dà dùn cuò！ fán xiǎo jiā zuò gǎn fèn shī， hòu bàn měi bù néng chēng qǐ， dà jiā qì bó suǒ zhēng zài cǐ。”（《 hán hàn lín jí》 píng yǔ） zhè fān yì lùn shì pō yòu jiàn dì de。
　　
　　　　 wěi lián guī jié yú shēn chén de gǎn kuì。“ yǎn bí jì chéng”， yòng de shì《 hán fēi zǐ》 lǐ de gù shì， shuō shì chǔ wáng de fū rén zhèng xiù jì dù yī wèi xīn dé chǒng de měi rén， gù yì guān zhào tā shuō， dà wáng bù xǐ huān nǐ de bí zǐ， jiàn miàn shí nǐ yào yǎn zhù bí zǐ， suí hòu yòu gào sù chǔ wáng shuō， měi rén yǎn bí shì pà wén nǐ shēn shàng de chòu qì， chǔ wáng yī nù zhī xià， bǎ měi rén de bí zǐ gē liǎo， cóng cǐ zhèng xiù dé yǐ zhuān chǒng。 zhè lǐ jiè zhǐ zhū wēn wěi zhuāng xiào zhōng táng shì， yòng yīn móu duó qǔ tiān xià。 mò jù shī rén yǐ féng huān zì kuàng， kǎi tàn zì jǐ méi yòu xiàng mèng cháng jūn de mén kè nà yàng shè jì jiě jiù jūn zhù tuō lí kùn jìng de bàn fǎ。“ xué míng jī”， zhǐ mèng cháng jūn yóu qín qián táo huí qí， yè jiān bù dé guò hán gǔ guān， mén kè xué jī jiào shǐ piàn kāi guān mén tuō xiǎn。 zhè yī lián yòng diǎn jiào duō， dàn yòng 'ér néng huà， bù xián duī qì。 xù shù zhōng， xiàng“ zhōng bù jué”、“ wú lù” děng zì yǎn xià dé chén zhòng， yùn hán qiáng liè de gǎn qíng sè cǎi， yě shì yǐn zhèng gǔ shì 'ér néng jù yòu huó shēng shēng gǎn rǎn lì liàng de zhòng yào yuán yīn。
　　
　　　　 shī de qián bàn xiě jǐng， hòu bàn shū qíng， qián bàn qī wǎn， hòu bàn jī yuè， āi gǎn chén mián zhī zhōng zì yòu yī gǔ yì sài bù píng zhī qì， diē dàng qǐ fú， hàn rén xīn bó。 qián rén cháng shuō， hán wò de gǎn shí shī jì chéng liǎo dù fǔ、 lǐ shāng yǐn de chuán tǒng， chén yù dùn cuò， lǜ duì jīng qiē， zhè shì bù cuò de。 dàn hán wò yóu shàn yú jiāng gǎn kǎi cāng liáng de yì jìng róng rù qiān lì qīng xīn de cí zhāng lǐ， bēi 'ér néng wǎn， róu zhōng dài gāng， yòu yòu tā gè rén de tè sè。 běn piān sì yì kě yǐ jiàn chū qí fēng gé de yī bān。
　　
　　　　（ chén bó hǎi）

【资料来源】 juàn 680_53