yǒng lè（ 1403 nián － 1424 nián） wéi zhōng guó míng cháo dì sān gè huáng dì míng chéng zǔ de nián hào， gòng 'èr shí 'èr nián。
yǒng lè 'èr shí 'èr nián bā yuè míng rén zōng jí wèi yán yòng。

ā lǔ tái（？ ～ 1434）， míng dōng bù měnggǔ shǒu lǐng， yǒng lè yuán nián jiān zhì xuān dé 9 nián (1403～ 1434) jiān， xiān hòu yōng lì guǐ lì chì， běn yǎ shī lǐ， ā tái wéi kèhán， zì chēng tài shī， zhuān quán shàn zhèng。 yǒng lè 11 nián， (1413 nián ) shòu fēng“ hé níng wáng”， yǔ wǎ lá (Oyrad) duì lì， xuān dé 9 nián (1434 nián ) bèi wǎ lá bù tuō huān tài shī suǒ shā。 ...

mín zhuāng wáng zhū pián zhū yuán zhāng、 shù shí bā zǐ 1391 nián ─ 1450 nián hóng wǔ 'èr shí sì nián fēng。 èr shí bā nián jiù fān yún nán。 jiàn wén yuán nián xiāojí。 yǒng lè yuán nián fù fēng。 hóng xī yuán nián qiān wǔ gāng zhōu。 jǐng tài yuán nián hōng。 zhū pián（ 1379 héng 1450 nián） shì míng tài zǔ zhū yuán zhāng dì shí bā zǐ， fēng mín wáng， shì hào mín zhuāng wáng。 ...

níng huì wáng zhū pán shì zhū quán、 dí yī zǐ zhuī fēng yǒng lè 'èr nián fēng shì zǐ。 zhèng tǒng 'èr nián hōng。 yǐ zǐ diàn péi xí fēng， zhuī fēng wáng， shì yuē huì。

wǎ lá（ Wǎlà/Wǎlā）， yòu chēng wò yì lá tì（ Oirat）、 wèi lā tè， shì xī bù měnggǔ mín zú。 míng dài chēng wǎ lá， dào 17 shì jì hòu qī chēng wèi lā tè， yòu chēng 'è lā tè、 è lǔ tè。 lì shǐ shàng měnggǔ mín zú shì yóu liǎng gè jī běn bù fēn zǔ chéng de。 ...

kē 'ěr kè zī zú（ kē 'ěr kè zī yǔ： Кыргыз / قىرعىز）， yǔ jí 'ěr jí sī zú shì zhǐ tóng yī gè mín zú， shǔ yú hàn yǔ de tóng míng yì yì。 gāi mín zú zhù yào fēn bù yú zhōng yà， wéi jí 'ěr jí sī sī tǎn de zhù tǐ mín zú， duō xìn yǎng yī sī lán jiào。 ...

gōng yuán 1000 nián zuǒ yòu， ōu zhōu rén shǒu cì tà zú yú jiā ná dà。 hóng hú zǐ 'āi lǐ kè céng zài niǔ fēn lán dǎo de lán sài 'ào cí mù cǎo dì jiàn lì duǎn zàn de jū zhù diǎn。 zì běi 'ōu zhí mín zhě zhī hòu jiā ná dà yòu yī duàn shí jiān méi yòu yǔ 'ōu zhōu jiē chù， zhí dào 1497 nián yì dà lì rén qiáo wǎ ní · kǎ bó tuō（ JohnCabot） wéi yīng gé lán tàn suǒ jiā ná dà dà xī yáng yán 'àn。 ...

zài 'ōu zhōu rén lái dào zhè lǐ zhī qián， yìn dì 'ān rén děng běi měi zhōu de yuán zhù mín shēng huó zài zhè piàn guǎng kuò de tǔ dì shàng。 xiāng chuán tā men de zǔ xiān zài dà yuē yī wàn duō nián qián jīng yóu xī bó lì yà kuà guò bái lìng hǎi xiá lái dào běi měi zhōu， bìng qiě zài zhè lǐ shēng cún fán yǎn， tā men méi yòu zì jǐ de wén zì， què yòu zhe fēng fù de kǒu tóu wén xué。 ...

hēng lì liù shì HenryVI（ 1421 nián 12 yuè 6 rì héng 1471 nián 5 yuè 21 rì huò 5 yuè 22 rì） lán kāi sī tè wáng cháo de zuì hòu yī wèi yīng gé lán guó wáng（ 1422 nián héng 1461 nián； 1470 nián héng 1471 nián）。 yóu yú tā de ruǎn ruò， yīng gé lán zài hēng lì wǔ shì shí dài qǔ dé de fēng shuò zhàn guǒ sàng shī dài jìn， qiě xiàn rù xuè xīng de méi guī zhàn zhēng zhī zhōng。 ...

yuē kè wáng cháo shì yīng guó de yī gè wáng cháo， gāi wáng cháo yú 15 shì jì hòu bàn yè yǔ lán kāi sī tè wáng cháo zhēng duó wáng wèi， qí qǐ yīn zài yú yuē kè wáng cháo hé lán kāi sī tè wáng cháo jūn shì jīn què huā wáng cháo de bàng zhī， zuì hòu zhè chǎng zhēng duó dǎo zhì liǎo méi guī zhàn zhēng。 ...

chá lǐ qī shì（ shèng lì zhě）（ CharlesVIIleVictorieux， yòu chēng zhōng yú zhí shǒu de chá lǐ， 1403 nián 2 yuè 22 rì－ 1461 nián 7 yuè 22 rì） fǎ guó wǎ lú wǎ wáng cháo guó wáng（ 1422 nián－ 1461 nián zài wèi）。 tā zuì hòu dǎ yíng bǎi nián zhàn zhēng， wéi fǎ guó zài jiē xià lái jǐ gè shì jì de qiáng shèng diàn dìng liǎo jī chǔ。 ...

bài zhàn tíng dì guó（ huò xiě zuò bài zhàn tíng dì guó； xī là yǔ： Βυζαντινήαυτοκρατορία）， yòu chēng dōng luó mǎ dì guó（ lā dīng wén： ImperiumRomanumOrientale）， wèi yú 'ōu zhōu dōng bù， lǐng tǔ céng bāo kuò yà zhōu xī bù hé fēi zhōu běi bù， shì gǔ dài hé zhōng shì jì 'ōu zhōu lì shǐ zuì yōu jiǔ de jūn zhù zhì guó jiā。 ...

yì dà lì bàn dǎo zài zhōng gǔ shí dài hòu qī fēn liè chéng xǔ duō yì dà lì chéng bāng： nà bù lè sī wáng guó zhàn jù bàn dǎo nán bù， fó luó lún sà gòng hé guó jí jiào zōng guó wèi zài bàn dǎo zhōng bù， rè nèi yà jí mǐ lán fēn bié wèi zài běi bù jí xī bù， ér dōng bù zé shì wēi ní sī de shì lì fàn wéi。 ...

bài zhàn tíng dì guó de lì shǐ yóu xué zhě AugustHeisenberg zǒng jié wéi“ guī yǐ jī dū jiào de xī là rén de luó mǎ guó” de lì shǐ。 zì luó mǎ dì guó fēn liè wéi dōng xī liǎng bù fēn， yǐ jí qí hòu xī luó mǎ dì guó de fù miè yǐ lái， xī là rén chéng wéi liǎo dì guó de zhù yào gōng mín， bìng zuì zhōng jiāng zhè liǎng zhǒng shēn fèn děng tóng liǎo qǐ lái。 ...

zài dì sì cì shí zì jūn dōng zhēng zhī hòu xíng chéng de líng suì hé bù wěn dìng de xiǎo guó， dà duō bèi hòu jì de xī là zhū guó suǒ shōu huí， bìng zài 14 dào 16 shì jì shí bèi 'ào sī màn dì guó chóngxīn zhēng fú。

shén shèng luó mǎ dì guó， quán chēng wéi dé yì zhì mín zú shén shèng luó mǎ dì guó huò rì 'ěr màn mín zú shén shèng luó mǎ dì guó（ dé yǔ :HeiligesRömischesReichdeutscherNation, lā dīng yǔ :SacrumRomanorumImperiumnationisGermanicae）， shì 962 nián zhì 1806 nián zài xī 'ōu hé zhōng 'ōu de yī gè fēng jiàn dì guó。 ...

wǎ xī lǐ yī shì · dé mǐ tè lǐ yé wéi qí（ é yǔ： ВасилийIДмитриевич， 1371 nián ~1425 nián 2 yuè） mò sī kē dà gōng（ 1389 nián ~1425 nián zài wèi）。 wǎ xī lǐ yī shì shì mò sī kē dà gōng dé mǐ tè lǐ · dùn sī kē yī de zhǎngzǐ， mǔ qīn wéi sū cí dá 'ěr dà gōng dé mǐ tè lǐ · kāng sī tǎn dīng nuò wéi qí zhī nǚ yè fú duō jī yà。 ...

jīn zhàng hàn guó（ měnggǔ yǔ： АлтанОрдынулс， lā dīng zhuǎn xiě： AltanOrdynUls； tǔ 'ěr qí yǔ： AltınOrda； dá dá yǔ： AltınUrda； é wén： ЗолотаяОрда， lā dīng zhuǎn xiě： ZolotayaOrda； yīng wén： GoldenHorde）， ...

ā cí tè kè（ huò yì wéi 'ā cí tái kè、 ā cí tí kè） shì yī gè zài 14 shì jì－ 16 shì jì de mò xī gē gǔ wén míng。 chuán shuō “ ā cí tè kè” yī cí lái zì nà wǎ tè 'ěr yǔ： aztēcah wéi aztēcatl de zhòng shù， jí“ lái zì 'ā cí tè lán de rén” de yì sī； rán 'ér， ā cí tè kè rén chēng tā men zì jǐ wéi mò xī jiā（ Mexìcâ） huò tè nuò qí kǎ rén（ Tenochca）。 ...

zhōng shì jì yī bān cóng 5 shì jì xī luó mǎ dì guó miè wáng kāi shǐ suàn qǐ， dào 1453 nián dōng luó mǎ dì guó shǒu dū jūn shì tǎn dīng bǎo bèi mù sī lín 'è tú màn tǔ 'ěr qí gōng xiàn wéi zhǐ。 yòu xiē xué zhě rèn wéi yīnggāi gèng zǎo huò zhě gèng wǎn。 xī luó mǎ dì guó miè wáng dǎo zhì xī 'ōu zhèng zhì tǐ zhì bēng kuì， dàn què xíng chéng liǎo yī gè tǒng yī de jī dū jiào tǒng zhì jié gòu。 ...

14 yǔ 15 shì jì shì zhōng shì jì wǎn qī。 zhì 1300 nián zuǒ yòu， ōu zhōu jǐ gè shì jì yǐ lái de fán róng hé zēngzhǎng kāi shǐ tíng zhì。 yī xì liè de jī huāng hé wēn yì， rú 1315-1317 nián dà jī huāng yǔ hēi sǐ bìng。 hēi sǐ bìng shì 'ōu zhōu shǐ shàng de zuì dà zāinàn zhī yī， yòu guò duō cì bào fā， dàn shì zuì yán zhòng de yī cì shì zài 14 shì jì zhōng qī， gū jì 'ōu zhōu rén kǒu de sān fēn zhī yī sǐ yú cǐ cì bào fā。 ...

wén yì fù xīng shì yīcháng zài jìn dài duì 'ōu zhōu xué shù shēng huó yìn xiàng shēn yuǎn de wén huà yùn dòng。 tā qǐ yuán yú yì dà lì， zài liǎng gè bàn shì jì de wén huà jiàngé zhōng kuò dà dào běi 'ōu hé xī 'ōu， yǐng xiǎng biàn jí wén xué、 zhé xué、 yì shù、 zhèng zhì、 kē xué、 lì shǐ、 zōng jiào hé xué shù de qí tā fāng miàn。 ...

pín fán de zhàn zhēng bìng méi yòu zǔ zhǐ xīn xīng guó jiā duì shì jiè de guǎng dà dì qū jìn xíng tàn suǒ hé zhēng fú， tè bié shì duì yà zhōu（ xī bó lì yà） hé xīn fā xiàn de měi zhōu。 zài 15 shì jì， pú táo yá zài dì lǐ dà fā xiàn zhōng dú zhàn 'áo tóu， jǐn suí qí hòu de shì 16 shì jì de xī bān yá。 ...

suǒ luó mén wáng cháo de huáng dì mendōu xuān chēng tā men shì suǒ luó mén wáng hé shì bā nǚ wáng de zhí shǔ hòu yì。 1270 nián， ā mǔ lā kè (YekunoAmlak) jiàn lì liǎo xīn xīng de suǒ luó mén wáng cháo， dìng dū 'ān mǔ bó gé 'ěr。 zhè gè gǔ lǎo de wáng cháo yī zhí bù jiànduàn de cún zài dào 1974 nián。 ...

yìn jiā dì guó（ kè qiū yà yǔ： TawantinSuyu huò Tahuantinsuyo） shì 11 shì jì zhì 16 shì jì shí wèi yú měi zhōu de gǔ lǎo dì guó， qí bǎn tú dà yuē shì jīn rì nán měi zhōu de bìlǔ、 è guā duō 'ěr、 gē lún bǐ yà、 bō lì wéi yà、 zhì lì、 ā gēn tíng yī dài。 ...

ào sī màn dì guó、 è tú màn dì guó huò 'ào tuō màn dì guó（ ào sī màn tǔ 'ěr qí wén： دولتعالیهعثمانیه; tǔ 'ěr qí wén： Osmanlıİmparatorluğu） yòu chēng 'ào sī màn tǔ 'ěr qí dì guó、 tǔ 'ěr qí dì guó děng， wéi tū jué rén suǒ jiàn lì de yī gè dì guó。 ...

yìng yǒng（ jiǎ míng： お う え い） shì rì běn de nián hào zhī yī。 zài míng dé zhī hòu， zhèng cháng zhī qián。 zhǐ 1394 nián dào 1427 nián de qī jiān。 zhè gè shí dài de tiān huáng shì hòu xiǎo sōng tiān huáng、 chēng guāng tiān huáng。 shì dīng mù fǔ de jiāng jūn shì zú lì yì mǎn、 zú lì yì chí、 zú lì yì liàng。 zài suǒ yòu rì běn nián hào zhī zhōng、 yìng yǒng de qī jiān cháng dù jǐn cì yú zhāo hé、 míng zhì， wèi liè dì sān（ gòng 35 nián）， bìng qiě shì yī shì yī yuán zhì dǎo rù yǐ qián zuì cháng de。
míng dé 5 nián 7 yuè 5 rì（ yáng lì 1394 nián 8 yuè 2 rì） yīn yì bìng liú xíng 'ér gǎi yuán
yìng yǒng 35 nián 4 yuè 27 rì（ yáng lì 1428 nián 6 yuè 10 rì） gǎi yuán wéi zhèng cháng
4 nián sì yuè shí liù（ 1397 nián） - jīn gé sì shàng liáng yí shì
6 nián shí yuè niàn bā（ 1399 nián） - yìng yǒng zhī luàn kāi shǐ。 dà nèi yì hóng bèi pàn zú lì yì mǎn， zài jiè jǔ bīng。
8 nián wǔ yuè shí sān（ 1401 nián） - zú lì yì mǎn pài chū qiǎn míng shǐ。 zhè shì zǒu xiàng rì míng mào yì de dì yī bù。
19 nián bā yuè niàn jiǔ（ 1412 nián） - hòu xiǎo sōng tiān huáng ràng wèi gěi chēng guāng tiān huáng。 chēng guāng tiān huáng jiàn zuò。
21 nián là yuè shí jiǔ（ 1414 nián） - chēng guāng tiān huáng jí wèi
26 nián liù yuè niàn liù（ 1419 nián） - yìng yǒng wài kòu。 yóu yú wō kòu qiǎng lüè 'ér shāng tòu nǎo jīn de cháo xiān， wèile dǎ jī wō kòu gēn jù dì 'ér xí jī duì mǎ。

1390 nián， sài jiā xī yà rén bèi 'ěr gū gé fèi nà suí 'ěr de chóngsūn sǎ liè hā · hā zhǐ · yī běn · shè 'ěr bān（ 1381 héng 1382 nián， 1389 héng 1390 nián liǎng dù zài wèi）， cuàn wèi。 dāng qí mò nián（ 1399 nián）， chǔsǐ tiē mù 'ér pài qiǎn de qīn shàn shǐ tuán。 ...

tiē mù 'ér dì guó（ 1370 nián -1506 nián） shì tū jué huà de měnggǔ rén bǒ zǐ tiē mù 'ér（ yòu yì tiē mù 'ěr、 tiē mù 'ěr、 tiē mò 'ěr， 1370 nián -1405 nián zài wèi）， zì rèn wèishì chéng jí sī hàn de zhèng tǒng jì chéng rén， ér hòu tǒng yī liǎo yóu chá hé tái hàn guó hé yī 'ér hàn guó suǒ tǒng xiá de bù fēn dì qū， ...

tǔ kù màn hēi yáng wáng cháo（ 1407 – 1468 nián） hēi yáng wáng cháo shì yī gǔ dài de tǔ kù màn bù zú lián méng。 yuē yú 1375 nián -1468 nián tǒng zhì jīn tiān de 'ā sài bài jiāng、 yī lǎng xī běi bù yǔ yī lā kè dì qū。 lì shǐ 1375 nián， hēi yáng wáng cháo yú bō sī dì qū xī bù de hè lā tè jiàn dū， chéng wéi dāng shí tǒng zhì bā gé dá yǔ dà bù lǐ shì 'èr dà chéng shì de zhá lá yì 'ér wáng cháo zhī fān shǔ。 ...

tǔ kù màn bái yáng wáng cháo（ 1378– 1508 nián） bái yáng wáng cháo（ tǔ 'ěr qí yǔ： Akkoyunlu， tǔ kù màn yǔ： Akgoýunly， ā sài bài jiāng yǔ： Ağqoyunlu， è tú màn tǔ 'ěr qí yǔ ／ bō sī yǔ： آققوینلو， yīng yǔ： AkKoyunlu、 AqQoyunlu huò WhiteSheepTurkomans）， wéi 14 shì jì mò－ 16 shì jì de dì wáng wáng cháo， tǒng zhì jiē céng wéi yī lā kè běi biān de tǔ kù màn zú qún。 ...

yé sū（ yīng yì： Jesus； xī là yǔ： Ιησούς　 Χριστός[ hàn yǔ yīn yì wéi： lēng sōu sī kě lǐ sī táo sī ] gōng yuán 1 nián ~ yuē 30 nián） zhào jī dū jiào de dào lǐ， yé sū shì zào wù zhù tiān zhù shèng fù de 'ér zǐ， yǔ zhòu hé réndōu shì shèng fù suǒ chuàng zào de。 ...

hòu gǔ diǎn qī（ yuē 1000～ 1520） de wén huà yòu nóng hòu de mò xī gē fēng gé。 cóng mò xī gē nán xià de tuō 'ěr tè kè rén zhēng fú yóu kǎ tǎn， bìng yǐ qí qín yī chá wéi dū chéng。 jiàn zhù zhōng chū xiàn shí láng zhù qún jí yǐ huó rén wéi jì pǐn de“ shèng jǐng”、 qiú chǎng， hái yòu guān chá tiān xiàng de tiān wén tái hé mù qián bǎo cún zuì wán zhěng de gāo dà de jīn zì tǎ shì tái miào， chóng bài yǔ shé shén kuí zhā 'ěr kē yà tè 'ěr。 ...

zài 'ōu zhōu rén lái dào zhè lǐ zhī qián， yìn dì 'ān rén děng běi měi zhōu de yuán zhù mín shēng huó zài zhè piàn guǎng kuò de tǔ dì shàng。 xiāng chuán tā men de zǔ xiān zài dà yuē yī wàn duō nián qián jīng yóu xī bó lì yà kuà guò bái lìng hǎi xiá lái dào běi měi zhōu， bìng qiě zài zhè lǐ shēng cún fán yǎn， tā men méi yòu zì jǐ de wén zì， què yòu zhe fēng fù de kǒu tóu wén xué。 ...

13 shì jì chū， měnggǔ zài měnggǔ gāo yuán jué qǐ。 1227 nián měnggǔ miè xī xià， 1234 nián miè jīn cháo。 1231 nián kāi shǐ qīn lüè gāolí， 1259 nián gāolí chén fú。 1253 nián miè dà lǐ guó。 1257 nián rù qīn yuè nán chén cháo， dàn shī bài。 1271 nián yuán shì zǔ zài zhōng yuán chéng lì liǎo yuán cháo， yǔ sì dà hàn guó bìng liè。 ...

xiōng nú mín zú zài gǔ dài jiàn liǎo xiōng nú wáng guó。 xiōng nú wáng guó zhī hòu fēn liè chéng běi xiōng nú hé nán xiōng nú。 cǐ wài， róu rán wáng guó yě bèi rèn wéi shì yóu xiōng nú mín zú suǒ jiàn lì。 zhè sì gè guó jiā xiān hòu zài měnggǔ lì yà ( jiǎn chēng měnggǔ ) chēng wáng chēng bà。 ...