|
hán yīng Han Ying xī hàn(~前150) |
wén dì（ gōng yuán qián 180 héng 157 nián zài wèi） shí de bó shì， wǔ dì（ gōng yuán qián 141 chāng héng 87 zài wèi） shí tā yǔ dǒng zhòng shū（ yuē gōng yuán qián 179 chāng héng 104） biàn lùn guò。 tā de zhuànjì（《 shǐ jì》 juàn yī bǎi yī 'èr shí yī， dì 3124 yè jí《 hàn shū》 juàn bā shí bā， dì 3613 yè） duì tā de shēng huó nián dài tí gōng de xiàn suǒ jǐn shì zhè xiē， tā kěn dìng shēng huó yú gōng yuán qián 200 nián dào gōng yuán qián 120 nián zhī jiān， yīn cǐ《 hán shī wàizhuàn》 de rì qī yìng dìng zài yuē gōng yuán qián 150 nián zuǒ yòu。
xī hàn jīn wén shī xué “ hán shī xué ” de kāi chuàng zhě。 yàn（ jùn zhì jīn běi jīng shì） rén。 zhì《 shī jīng》， jiān zhì《 yì》。 wén dì shí， rèn bó shì。 jǐng dì shí， wéi cháng shān wáng liú shùn tài fù。 zhù yòu《 hán shī nèi chuán》 hé《 hán shī wàizhuàn》。 nán sòng yǐ hòu， jǐn cún《 wàizhuàn》。 qīng zhào huái yù céng ji《 nèi chuán》 yì wén； mǎ guó hàn《 yù hán shān fáng ji yì shū》 ji yòu《 hán shī gù》 èr juàn、《 hán shī nèi chuán》 yī juàn、《 hán shī shuō》 yī juàn。 |
|
xìng míng : hán yīng xī hàn yàn（ jīn shǔ hé běi） rén
xìng bié : nán
suǒ shǔ wén xué shí qī : qín hàn wén xué
dài biǎo zuò pǐn :《 hán shī wàizhuàn》
zuò jiā shēng píng
xī hàn yàn（ jīn shǔ hé běi） rén。 wén dì shí wéi bó shì， jǐng dì shí zhì cháng shān wáng liú shùn tài fù。 wǔ dì shí， yǔ dǒng zhòng shū biàn lùn， bùwèi suǒ qū。 zhì《 shī》 jiān zhì《 yì》， xī hàn“ hán shī xué” de chuàng shǐ rén， qí shī yǔ yǔ qí、 lǔ dà bù xiāng tóng， tā tuī cè《 shī》 zhī yì， zá yǐn《 chūn qiū》 huò gǔ shì， yǔ jīng yì bù xiāng bǐ fù， yǔ zhōu qín zhū zǐ xiāng chū rù， jiē yǐn《 shī》 yǐ zhèng shì， ér fēi yǐn shì yǐ míng《 shī》。 yàn、 zhào yán《 shī》 jiē běn yú hán yīng 。 zhào zǐ、 huái nán bēn shēng jí qí gāo tú。 zhào zǐ chuán cài yì， sān chuán xíng chéng hán shī de wáng xué， shí zǐ xué hé zhǎngsūn xué， xué tú shèn duō。 hòu rén rèn wéi tā de《 shī》 xué bù rú《 yì》 xué jīng shēn， sī lì xiào wèi gài kuān ráo běn shòu《 yì》 yú mèng xǐ， jiàn hán《 yì》 liǎng hǎo zhī， gèng cóng shòu zhī。 hán yīng jì chéng hé fā yáng liǎo rú jiā sī xiǎng， qí sī xiǎng zhí jiē chéng xí xún zǐ， dàn yòu zūn xìn mèng zǐ， yǐ“ fǎ xiān wáng” dài tì“ fǎ hòu wáng”， yǐ“ rén xìng shàn” dài tì“ rén xìng 'è”。 shǐ rú jiā nèi bù dǒu zhēng zuì jī liè de liǎng pài guān diǎn dá dào tǒng yī。 tā xī shōu zhōu qín guān diǎn， bìng jiā yǐ gǎi zào hé gēngxīn， rèn wéi“ fú shēng yú wú wéi， ér huàn shēng yú duō yù”。 tǒng zhì zhě bì xū jié zhì yù wàng，“ qīng yáo bó fù”，“ shǐ mín yǐ shí”， bì miǎn zhàn zhēng； yǐ“ qiān dé” wéi lì shēn xíng shì de zhǔn zé， jí“ dé xíng kuān yù shǒu zhī yǐ gōng zhě róng， tǔ dì guǎng dà shǒu zhī yǐ jiǎn zhě 'ān， lù wèi zūn shèng shǒu zhī yǐ bēi zhě guì， rén zhòng bīng qiáng shǒu zhī yǐ wèi zhě shèng， cōng míng ruì zhì shǒu zhī yǐ yú zhě zhé， bó wén qiǎngjì shǒu zhī yǐ qiǎn zhě zhì”。 dà zú yǐ zhì tiān xià， zhōng zú yǐ 'ān guó jiā， jìn zú yǐ shǒu qí shēn”。 wèile wéi hù dà yī tǒng， tā zhù zhāng zhōng gāo yú yī qiē， xiào cóng shǔ yú zhōng， ruò zhōng xiào bì shè qí yī， zé níng zuò zhōng chén， bùwèi xiào zǐ。 chén xià duì jūn zhù yào“ yǐ dào fù jūn 'ér huà zhī”，“ yǐ dé diào jūn 'ér fǔ zhī”。 duì jūn zhù jìn jiàn yào jiǎng jiū fāng shì， tā rèn wéi bǐ gān“ shā shēn yǐ zhāng jūn zhī 'è， bù zhōng yě”。 wǔ zǐ xū“ yǐ jiàn fēi jūn 'ér 'è zhī”， shì“ xià zhōng”。 yīn 'ér fǎn duì lián jié zhí fāng， bù zàn chéng chuán tǒng rú jiā chóng jìng de bó yí， shū qí、 biàn suí、 jiè zǐ tuī、 yuán xiàn děng rén de lián jié qì jié， ér zàn chéng liǔ xià huì bù xiū wū jūn， bù cí xiǎo guān， jìn bù yǐn xián， bì yóu qí dào， è qióng 'ér bù mǐn， yí yì 'ér bù yuàn”， cóng 'ér shǐ chén mín bù wéi míng bùwèi lì， néng shàng néng xià， bù mǐn bù yuàn。 bù chǐ wū jūn， bù cí xiǎo guān， bǎi yǐ bǎi shùn de shùn mín。 tā jì chéng hé fā yáng liǎo mèng zǐ de“ guì mín” de sī xiǎng。 rèn wéi“ bǎi xìng yǔ zhī zé 'ān， fǔ zhī zé qiáng， fēi zhī zé wēi， bèi zhī zé wáng”。 tǒng zhì zhě yào“ yǐ bǎi xìng wéi tiān”， yào xiǎng zhì lǐ tiān xià， bì xū“ yǎng mín”。 tǒng zhì jiē jí bì xū bù yín yì chǐ mí， yìng jié jiǎn，“ yòng bù mí shí， yǎng bù hài shēng”， yǐ dá dào“ tiān xià hé píng， guó jiā 'ān níng”， wèicǐ， bì xū“ jiào mín”。 yǐ wéi“ yú mín bǎi wàn， bùwèi yòu mín”。 chóngshēn yǐ rú jiā sī xiǎng jiào yù mín zhòng， tí chū“ guó zhī mìng zài lǐ” de zhù zhāng， rèn wéi“ rén wú lǐ zé bù shēng， shì wú lǐ bù chéng， wáng gōng yóu zhī suǒ yǐ - tiān xià yě， bù yóu zhī， suǒ yǐ yǔn shè jì yě”。 fǒu dìng liǎo kǒng zǐ de kè jǐ fù lǐ， jì chéng hé fā yáng xún zǐ“ lǐ qǐ yú yù”，“ yǎng rén zhī yù， gěi rù zhī qiú” de zhù zhāng， tí chū“ yīn qíng cóng yù” de guān diǎn， rèn wéi“ rén de liù qíng， mù yù shì hàosè， ěr yù tīng gōng shāng， bí yù xiù fāng xiāng， kǒu yù shì gān zhǐ， qí shēn tǐ sì zhī yù 'ān 'ér bù zuò， yī yù bèi wén xiù 'ér qīng nuǎn， cǐ liù zhě， mín zhī liù qíng yě。 shī zhī zé luàn， cóng zhī zé mù， gù shèng wáng zhī jiào qí mín yě， bì yīn qí qíng 'ér jié zhī yǐ lǐ， bì cóng qí yù 'ér zhì zhī yǐ yì， yì jiǎn 'ér bèi， lǐ yì 'ér fǎ， qù qíng bù yuǎn， gù mín zhī cóng mìng yě sù”。 fǒu dìng kǒng zǐ“ lǐ bù xià shù rén” de guān diǎn， zhù zhāng duì bǎi xìng“ jiào yù yǐ lǐ yì”， rèn wéi“ bǎi lǐ qià zé bǎi yì suì， bǎi yì suì zé yīn yáng diào， yīn yáng diào zé hán shǔ jūn， hán shǔ jūn zé sān guāng qīng， sān guāng qīng zé fēng yǔ shí。 fēng yǔ shí zé qún shēng níng， rú shì yǔ tiān dào dé yǐ”。 hán yīng de sī xiǎng zhù zhāng wéi guǎng fàn chuán bō rú jiā sī xiǎng， wéi hàn wǔ dì“ bà chù bǎi jiā， dú zūn rú shù” zuò liǎo sī xiǎng zhǔn bèi。《 hàn shū · yì wén zhì》《 yì》 lèi yòu《 hán shì》 èr piān；《 shī》 lèi yòu《 hán gù》 ３ ６ juàn，《 hán nèi chuán》 sì juàn、《 hán wàizhuàn》 liù juàn、《 hán shuō》 sì shí yī juàn。 nán sòng yǐ hòu， jǐn cún《 hán shī wàizhuàn》。 qīng zhào huái yù ji《 hán shī nèi chuán》 yì wén。 mǎ guó hàn《 yù hán shān fáng ji yì shū》 ji yòu《 hán shī gù》 èr juàn、《 hán shī nèi chuán》 yī juàn，《 hán shī shuō》 yī juàn。
zuò pǐn fàn lì
《 hán shī wàizhuàn》 yī zé
hán wén hóu wèn hú juǎnzǐ：“ fù qīn xián míng， zǐ nǚ jiù kě yǐ yǐ lài má？” hú juǎnzǐ huí dá shuō：“ bù kě yǐ。”“ ér zǐ xián míng， fù mǔ jiù kě yǐ yǐ lài má？”“ bù kě yǐ。”“ xiōng cháng xián míng， dì mèi jiù kě yǐ yǐ lài má？”“ bù kě yǐ。”“ dì dì xián míng， xiōng cháng jiù kě yǐ yǐ lài má？” bù kě yǐ。”“ chén zǐ xián míng， jūn zhù jiù kě yǐ yǐ lài má？”“ bù kě yǐ。” wén hóu lì kè biàn liǎo liǎn sè， nù qì chōng chōng dì zé wèn：“ wǒ wèn nín wǔ gè wèn tí， nǐ dū shuō bù kě yǐ yǐ lài， zhè shì wèishénme？” hú juǎnzǐ huí dá shuō：“ fù qīn xián míng， méi yòu néng chāo guò yáo de， ér tā de 'ér zǐ dān zhū 'ào màn huāng yín， hòu bèi liú fàng； ér zǐ xián míng， méi yòu chāo guò shùn de， ér shùn de xiā yǎn fù qīn yǔ xiǎo 'ér zǐ xiàng hé móu shā hài shùn， hòu bèi jū jìn； xiōng cháng xián míng， méi yòu néng chāo guò shùn de， ér tā de dì dì xiàng bèi fàng zhú； dì dì xián míng， méi yòu néng chāo guò zhōu gōng（ zhōu dàn） de， ér tā de xiōng cháng guǎn shū yīn gǎo pàn
luàn bèi shā； chén zǐ xián míng， méi yòu néng chāo guò shāng tānɡ hé zhōu wǔ wáng de， ér qí zhù xià jié hé shāng zhòu yīn huāng yín cán bào， zāo dào tǎo fá。 suǒ yǐ lǎo shì xiǎng yǐ lài tā rén， shì bù huì dá dào mù de de； shì zhàng tā rén yě shì bù huì cháng jiǔ de。（ wàng rén zhě bù zhì， shì rén zhě bù jiǔ。） nǐ xiǎng shǐ guó jiā dé dào zhì lǐ， yīnggāi cóng zì shēn zuò qǐ。 bié rén yòu shénme kě yǐ yǐ lài de ní！” |
|
- : Han Ying
|