yī、 quán cí jiě shì
bēi shāng（ bēi shāng）
bēishāng
[sad;sorrowful]
āi tòng yōu shāng
bēi shāng de sī xù
lìng rén bēi shāng de xiāo xī
xiāng guān wén xiàn
bēi tòng yōu shāng。《 hàn shū · liú xiàng chuán》：“ shū zòu， tiān zǐ zhào jiàn xiàng， tàn xī bēi shāng qí yì。” jìn chéng gōng suí《 xiào fù》：“ chàng yǐn wàn biàn， qū yòng wú fāng， héyuè yí yì， bēi shāng cuī cáng。”《 xǐng shì héng yán · liǎng xiàn lìng jìng yì hūn gū nǚ》：“ yǎng niàn dào： ‘ xiǎo jiě nǐ jīn fān dào rén jiā qù， bù bǐ zài lǎo yé shēn biān， zhǐ guǎn tí kū， bì zāo dǎ mà。 ’ yuè xiāng tīng shuō， yù jué bēi shāng。” yù dá fū《 cǎi shí jī》 èr：“ yī xiǎng dào xiàn zài de zhè shēn shì， tā jiù bù zhī bù jué de bēi shāng qǐ lái liǎo。”
èr、 dān zì jiě shì
１、 shù nù
zhōng guó gǔ dài de lún lǐ dào dé guān niàn。“ shù” yào qiú tuī jǐ jí rén， zì jǐ bù xiǎng zuò de shì， bù qiáng jiā gěi bié rén。 zài kǒng zǐ de yòu guān lún lǐ xué shuō zhōng，“ zhōng” yǔ“ shù” shì bìng liè de。 yīn“ shù” ér dé“ zhōng”， wéi“ zhōng” yǐ xíng“ shù”。“ zhōng shù” shì shí xíng“ rén” de fāng fǎ， shì“ rén” de nèi róng。 tóng shí yòu shì kǒng zǐ sī xiǎng de yī guàn zhī dào。《 lùn yǔ . lǐ rén》：“ zǐ yuē：‘ cān hū！ wú dào yī yǐ guàn zhī。’ Zēngzǐ yuē：‘ wéi！’ zǐ chū， mén rén wèn yuē：‘ hé wèi yě？’ Zēngzǐ yuē：‘ fū zǐ zhī dào， zhōng shù 'ér yǐ yǐ。’” zhū xī jí zhù：“ jìn jǐ zhī wèi zhōng， tuī jǐ zhī wèi shù。 ér yǐ yǐ zhě， jié jìn 'ér wú yú zhī cí yě。” yòu《 wèi líng gōng》：“ zǐ gòng wèn yuē：‘ yòu yī yán 'ér kě yǐ zhōng shēn xíng zhī zhě hū？’ zǐ yuē：‘ qí shù hū。 jǐ suǒ bù yù， wù shī yú rén。’”
〈 dòng 〉 xíng shēng。 cóng xīn , nú shēng。 běn yì : fā nù , míng xiǎn dì biǎo xíng yú wài de shēng qì
tóng běn yì [anger;fury;rage]
nù , huì yě。 héng héng《 shuō wén》
yuàn 'ér bù nù。 héng héng《 guó yǔ · zhōu yǔ》
bó yán wǎng sù , féng bǐ zhī nù。 héng héng《 shī · bèi fēng · bǎi zhōu》
lǘ bù shèng nù。 héng héng táng · liǔ zōng yuán《 sān jiè》
lì hū yī hé nù。 héng héng táng · dù fǔ《 shí háo lì》
wáng nù。 héng héng jìn · gān bǎo《 sōu shén jì》
yòu
chēn mù dà nù。
yòu rú : nù hōng hōng ( nù hōng hōng , nù hōng hōng , nù hōng hōng。 nù qì chōng chōng de yàng zǐ ); nù 'è ( zé nù , fā hèn ); nù xīn ( fèn nù zhī xīn ); nù fèn ( qì fèn ); nù huì ( fèn nù ); nù ní ( fèn nù de shī zǐ ); nù nǎo ( nǎo nù ); nù fèn ( fèn nù ); nù zào ( fèn nù xuān huá )
qiǎn zé [blame]
ruò bù kě jiào , ér hòu nù zhī。 héng héng《 lǐ jì · nèi zé》
yòu rú : nù yuàn ( zé bèi ); nù yán ( qiǎn zé zhī yán ); nù qiǎn ( zé guài )
fèn qǐ ; fèn fā [doallonecan]
[ péng ] nù 'ér fēi , qí yì ruò chuí tiān zhī yún。 héng héng《 zhuāng zǐ · xiāo yáo yóu》
yòu rú : nù xíng ( fèn dǒu jí xíng ); nù mǎ ( fèn mǎ ); nù bì ( fèn bì )
jī nù [irritate]
zì yǒng qí duàn , zé wú yǐ qí dí nù zhī。 héng héng《 shǐ jì》
fū wéi yì kě yǐ nù shì , shì yǐ yì nù kě yǔ bǎi zhàn。 héng héng sòng · sū xún《 quán shū shàng》
chāo guò [surpass]
xíng fá bù nù zuì , jué shǎng bù yú dé。 héng héng《 xún zǐ · jūn zǐ》
【 zhōng yī shì yì】 nù， bìng yīn xué míng cí。 xì qī qíng zhī yī。 biǎo qíng yīn sù kě yǐng xiǎng zàng fǔ qì xuè gōng néng biàn huà， shèn zé dǎo zhì jí bìng de fā shēng。 nǎo nù guò dù kě yǐn qǐ zàng fǔ qì xuè bìng biàn。《 sù wèn · yīn yáng yìng xiàng dà lùn》：“ bào nù shāng yīn”，“ nù shāng gān”。 zàng fǔ qì xuè bìng biàn kě chū xiàn qíng xù jí zào yì nù。《 sù wèn · sì shí cì nì cóng lùn》：“ xuè qì shàng nì， lìng rén shàn nù。”《 sù wèn · jǔ tòng lùn》：“ nù zé qì shàng。”。《 líng shū · běn shén》：“ gān qì xū zé kǒng， shí zé nù。” gān yǔ nù wǔháng tóng shǔ， gù gān yǔ nù guān xì zuì wéi mìqiè。
2、 shāng shāng
(1)、 ［ míng ］
(1)( xíng shēng。 cóng rén , cháng (shāng) shěng shēng。 běn yì : pí ròu pò sǔn chù ; chuāngshāng )
(2) tóng běn yì [wound;injury;trauma]
shāng , chuàng yě。 héng héng《 shuō wén》
mìng lǐ zhān shāng。 héng héng《 lǐ jì · yuè lìng》。 zhù :“ chuàng zhī qiǎn zhě yuē shāng。”
yǐ yì jué qí shāng。 héng héng《 zuǒzhuàn · xiāng gōng shí qī nián》
wú miàn shāng。 héng héng《 zuǒzhuàn · āi gōng yuán nián》
jiàng shí yùn jīn chéng fēng , tīng 'ér zhuó zhī , jìn 'ě 'ér bí bù shāng。 héng héng《 zhuāng zǐ · xú wú guǐ》
guō qí yè , zé kǒu làn 'ér shòu shāng。 héng héng《 zhuāng zǐ · rén jiān shì》
zé yuán jiàn jǐ 'ér zhú zhī , bù bì sǐ shāng。 héng héng《 xún zǐ · zhèng lùn》
qí shāng yú fù zhě , jí xìng liú , bìng shù yuè nǎi chōu。 héng héng qīng · fāng bāo《 yù zhōng zá jì》
chéng zhōng sǐ shāng rì jī , xiàng kū shēng xiāng wén。 héng héng qīng · shào cháng héng《 qīng mén shèng gǎo》
(3) yòu rú : qiāng shāng ; liǎng hǔ xiāng dǒu , bì yòu yī shāng ; fù shāng ; qīng shāng ; zhòng shāng ; biàn tǐ lín shāng ; sǐ shāng ; dāo shāng ; shāo shāng , zhuó shāng ; tàng shāng ; dòng shāng
(4) sāngshì ; sàng jì [funeralarrangements;mourning]
shì gù míng jūn shì shí yǐn diào shāng zhī lǐ。 héng héng《 guǎn zǐ · jūn chén xià》
(5) yòu rú : shāng cí ( gǔ shí wéixiàng shí zhě sǐ wáng 'ér zuò de 'āi cí )
(6) sǔn shī [loss]
tiān xià dé qí dì , zé qí lì shǎo ; gōng qí guó , zé qí shāng dà。 héng héng《 hán fēi zǐ · wǔ dù》
(7) shòu shāng de rén [thewounded]
lǔ jiù sǐ fú shāng bù gěi。 héng héng sī mǎ qiān《 bào rèn 'ān shū》
(2)、［ dòng］
(1) sǔn shāng ; shāng hài [injure;hurt]
chuān yōng 'ér kuì , shāng rén bì duō。 héng héng《 guó yǔ · zhōu yǔ》
shā rén zhě sǐ , shāng rén jí dào dǐ zuì。 héng héng《 shǐ jì · gāo zǔ běn jì》
shòu mìng yǐ lái , sù yè yōu tàn , kǒng tuō fù bù xiào , yǐ shāng xiān dì zhī míng。 héng héng zhū gé liàng《 chū shī biǎo》
gǒu yú xīn zhī duān zhí xī , suī pì yuǎn qí hé shāng ? héng héng《 chǔ cí · qū yuán · shè jiāng》
hé shāng hū ! yì gè yán qí zhì yě。 héng héng《 lùn yǔ · xiān jìn》
(2) yòu rú : shāng huà ( sǔn hài jiào huà ); wú shāng dà yǎ ; shāng lì ( shòu shāng hài 'ér bù liú tōng ); shāng qíng ( shāng gǎn ); shāng shǔ ( wéi shǔ qì suǒ shāng ); shāng yǒng ( sǔn hài yǒng qì ); shāng liǎn ( sǔn liǎo bié rén de miàn zǐ ); shāng yí zhé nǜ ( zāo shòuchuāng shāng , dǎo zhì cuò bài ); shāng mìng ( shāng hài tiān zǐ de zhào mìng ); shāng xìng ( chū kǒu shāng rén ); shāng hé ( shāng hài zǔ gé ); shāng fèi ( shòu shāng cán fèi de rén ); shāng huǐ ( sǔn huài ); shāng lián ( shāng hài lián jié ); shāng shēng ( shāng hài shēng mìng )
(3) shòu shāng ; fù shāng [bewounded;beharmed]
zuǒ cān yì xī yòu rèn shāng。 héng héng qū yuán《 guó shāng》
shǐ rén wéi kǒng bù shāng rén。 héng héng《 mèng zǐ · gōng sūn chǒu shàng》
yī rén yú 'èr shí jīn , gǔ wēi shāng , bìngjiànyuè。 héng héng fāng bāo《 yù zhōng zá jì》
(4) dǐ huǐ ; zhòngshāng [slander]
shāng , fěi yě。 héng héng《 guǎng yǎ》
shāng zhī yú zhāo gōng。 héng héng《 lǚ shì chūn qiū · chá wēi
rén shāng yáo yǐ bù cí zhī míng。 héng héng《 lǚ shì chūn qiū · jǔ nán》
(5) yòu rú : shāng dǐ ( zhòngshāng dǐ huǐ )
(6) chù mào ; chōng fàn [offend]。 rú : shāng qū ( mào fàn ); shāng fàn ( mào fàn , chù fàn ); shāng wèi ( ào nǎo ); shāng chù ( mào fàn )
(7) sǐ wáng。 tōng“ sàng” [passaway]
shēng mìng shòu cháng , zhōng qí nián 'ér bù yāo shāng。 héng héng《 zhàn guó cè》
(8) āi shāng ; bēi shāng [grief;bedistressed;sad]
shí rén shāng zhī , wéi shī yún 'ěr。 héng héng《 yù tái xīn yǒng · gǔ shī wéi jiāo zhòng qīng qī zuò》
duō qíng zì gǔ shāng lí bié , gèng nà kān lěng luò qīng qiū jié ! héng héng sòng · liǔ yǒng《 yǔ lín líng》
(9) yòu rú : shāng jīn ( yōu sī jīn rì ); shāng mù ( āi tàn nián lǎo 'ér wú chéng ); shāng guāi ( yīn lí bié 'ér bēi shāng ); shāng jù ( jù sàng ); shāng qiū ( bēi qiū , duì qiū jǐng 'ér shāng gǎn ); shāng dòng ( āi tòng ); shāng xī ( āi shāng wǎn xī )
(10) yǐ … chǎn shēng yàn fán [besickof]。 rú : chī hóng shǔ chī shāng liǎo ; zhè jǐ nián zài wài miàn páo shāng liǎo ; zhè hái zǐ chī táng chī shāng liǎo |